THE RELEVANCE OF THE YASAUI HERITAGE
Keywords:
Khoja Ahmed Yasawi, Yasawi teachings, Turkic-Islamic civilization, Sufi worldview, spiritual education, wisdom (hikmah), national identity, Kazakh culture, traditional Islam, Yasawi studiesAbstract
This article examines the significance and contemporary relevance of the legacy of Khoja Ahmed Yasawi within the context of Turkic-Islamic civilization. The study analyzes the spiritual, moral, cultural, and civilizational dimensions of Yasawi’s teachings and highlights their contribution to the formation of the Kazakh worldview, religious consciousness, national identity, and statehood. Yasawi’s doctrine is presented as a system centered on moral purification, spiritual perfection, self-knowledge, divine love, and human solidarity. The article also traces the historical spread of the Yasawiyya order across Central Asia, Anatolia, the Balkans, the Volga-Ural region, and the Indian subcontinent, emphasizing its lasting cultural and intellectual influence. Drawing upon historical sources and scholarly studies, the author evaluates both Eastern and Western approaches to the study of Yasawi’s heritage and discusses the development of Yasawi studies during the Soviet and postindependence periods. Particular attention is given to the role of Yasawi’s legacy in contemporary Kazakhstan, especially in the processes of spiritual renewal, the scholarly understanding of traditional Islam, and the reevaluation of national cultural values. The article concludes by proposing scientific, educational, and cultural initiatives aimed at preserving, promoting, and further researching Yasawi’s rich intellectual and spiritual heritage.
References
1. Devin De Weese., The Politics of Sacred Lineages in 19th-Century Central Asia: Descent
Groups Linked to Khuaja Ahmad Yasavi in Shrine dokuments and geneological Chapters,
İnternational Journal of Middle East Studies.V:31(1999), N-4. Pp-507-530;
2. Devin De Weese., The Yasavi Order and Persian Hagiography in Seventeenth-Century Central Asia. (Alim Shaykh of Aliabad and his Lamahat min nafahat-al Quds), The Heritage of Sufism. Vo., İİİ, Late Classical Persianate Sufism (1501-1750) the Savafid and Mughal Period. Pp. 389-414;
3. Bodroglıgetı, Andras J. E.: “Ahmad Yasavi’s Concept of “Daftar-ı Sâni” (Ahmed Yesevî’nin Defter-i Sânî Anlayışı)” Milletlerarası Ahmed Yesevî Sempozvumu Bildirileri, 26-27 Eylül 1991 (Ank. 1992), 1-12.;
4. Hazinî, Cevâhirü’l-Ebrâr Min Emvâc-ı Bihâr (Yesevî Menâkıbnâmesi), Haz. Cihan Okuyucu, Kayseri 1995. S.56;
5. S. Digboy, Qalandars and related groups İslam in Asia, Nşr: Y. Friedmann, Jerusalem,1984; “The Naqshbandis in the Deccan Naqshbandis”, Cheminements ef situation Actuelle d’un orde
Mystigue Musulman, Nşr: M. Gaborieau-A. Popoviç, T. Zarcone, İstanbul-Paris 1990, ss. 167-207;
Ahmet Yaşar Ocak’ın “Türk Dünyasında Ahmed Yesevi ve Yesevilik kültürünün yayılışı: Bir Sufi Kültürürün Yeniden Güncelleşmesi” adlı makalesinden naklen;
6. Zarcone T., Hindistan’da Türk Tasavvufu: Yeseviyye Örneği; Çev: Süleyman Derin, Dergah,
Sayı:38, Nisan 1993, Ss.20;
7. С. Пережитки некоторых мусульманских течений в Киргизии и их история. –Фрунзе: Издательство “Мектеп”, 1969. С.44. (29-41б).
8. Bennigsen A., Chantal Lemercier-Quelquejay., “Le soufi et le commissaire: Les confreries musulmanes en URSS”, Sufi ve Komisser: Rusya’da İslam Tarikatları., Tercüme eden: Osman Türer., Ankara-1988. “Akçağ Yay”., s.363.
9. Muhammed Şerif el-Hüseyni, Hüccatü’l Zakirin Li-reddi’l Münkirin., “Süleymaniyye” Ktp. Reşid Efendi, No. 372, Vr. 1b-203b.
10. Menakib-i Ahmed-i Yesevi., Haz: N. Tosun., İlam Araştırma Dergisi. C. III., S. 1(OcakHaziran 1998). 73-81ss.
11. Hasan. N., Hazini (ö.1002/1593-4)’nin Menba’u’L-Ebhar Fi Riyazi’L Ebrar Adlı eseri., Tasavvuf (İlmi ve Akademik Araştırma) dergisi, yıl: 3, Sayı: 7 (Eylül-aralık), 2001. Ankara. 243-248 ss. (243).
12. Köprülü. F., Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar. (7. baskı): Haz: Orhan F.Köprülü. Ankara1991., D.İB. Yay., 415 s. (45); 2 Hakim Ata ve Mi’rac-Name’si., K. Eraslan., Atatürk Ün. Ed. Fak. Yay., “Edebiyat Fakültesi Araştırma Dergisi”. -Ahmet Caferoğlu Özel Sayısı-fas.,1 S. 10. Sevinç Matbaası., Ankara 1979. Bu kitap Ahmet Caferoğlu tarafından,”Türk Dili Tarihi Kitabı’nda yayımlandı. İstanbul-1964.
13. Köprülü. F., Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar. (7. baskı): Haz: Orhan F.Köprülü. Ankara1991., D.İB. Yay., 415 s. (57).
14. Nevayi., A., Nesayimü’l Mahabba min Şemayimi’l Fütüvve., Haz: K.Eraslan, Ankara 1996., 385 s.
15. Қалиұлы А. Суфизм тағылымының шығыс өңірге таралуы// Түркістан тарихымен Мәдениеті. Ғылыми мақалалар жинағы. Түркістан: Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық ҚазақТүрік университеті, 2000. -216 б. (182).
16. Fuad Köprülü. Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar. (7. baskı): Haz: Orhan F.Köprülü. Ankara-1991., D.İB. Yay., 415 s. (57).
17. Eraslan K., Hikmet Geleneği: II. Millelerarası Türk Folklor Kongresi Bildirileri, C.II., Ankara 1983, 153-166; Yesevilik Bilgisi.ss.- 143-196, Haz: C. Kurnaz. M. İsen, M. Tatçı., Ankara 1998, A.Y.V. yay., 508 ss.
18. Magtımgulı, Saylanan Goşkular: Düz: B.A. Gardiyev, M. Kojaev, Aşgabat: Türkmenistan1997, s. 24.
19. Akavov. Z, Ahmet Yesevi ve Kumuk Manzum Edebiyatı., 468-471; Yesevilik Bilgisi. Haz: C. Kurnaz. M. İsen, M. Tatçı., Ankara 1998, A.Y.V. yay., 508 ss.
20. Еңсегенұлы Т. Құран тектес асыл мұра//Ақиқат. 1996, 88-93 б.
21. Нұртазина Н. Сопылық //Қазақ Әдебиеті. 2000. N-15, 14 көкек., 11- б.
