ЯСАУИ ІЛІМІНІҢ ТҮРКІЛІК ИСЛАМДАҒЫ ОРНЫ

Авторлар

Кілт сөздер:

Ясауи ілімі, сопылық, түркілік ислам, Орталық Азия, ислам тарихы, исламдық руханият

Аңдатпа

Аңдатпа. Түркілер исламды тек сыртқы формада емес, өздерінің бай рухани-мәдени дүниесімен қабылдап, оны жергілікті болмыспен үндестіре білді. Осы үдерісте аса көрнекті тұлға, түркілік сопылықтың негізін қалаушы  Қожа Ахмет Ясауи ілімінің алар орны ерекше. Оның ілімі тек діни бағыт емес, сонымен қатар мәдени, философиялық және әлеуметтік құбылыс ретінде қарастырылады. Қожа Ахмет Ясауи ілімі – түркілік дүниетаным мен ислам дінінің біртұтас синтезі. Оның ілімі арқылы түркі халықтары исламды өз болмысына сай қабылдады. Бұл мақалада Ясауи ілімінің түркілік исламдағы орны, оның ерекшеліктері мен ықпалына талдау жасалады.

Әдебиеттер тізімі

Пайдаланылған әдебиеттер

1. Bennіgsen A., Chantal Lemercіer-Quelquejay., “Le soufі et le commіssaіre: Les confrerіes musulmanes en URSS”, Sufі ve Komіsser: Rusya’da İslam Tarіkatları., Tercüme eden: Osman Türer., Ankara, 1988. – “Akçağ Yay”., s. 363.

2. Сүйіншәлиев Х. Қазақ әдебиетінің қалыптасу кезеңдері. Алматы: Санат. 1997. – 386 б.

3. Zarcone, T., “Ahmad Yasavï héros de nouvelles républiques centrasiatiques”, Revue des mondes musulmans et de la Méditerranée, no. 89/90:1-2, 2000. – [Электрондық ресурсURLhttp://journals.openedition.org/remmm/284

(жүгінген күні: 20.03.2025).

4. Kenjetay, D., Hoca Ahmet Yesevî’nin Ahlâk Düşünce Sistemi, Hoca Ahmet Yesevi

5. Ocağı Yayınları, Ankara, 2003.

6. Кенжетаев Д., Қожа Ахмет Иасауи философиясы және оның түркі дүниетанымы тарихындағы орны. // Док.дисс. – Алматы, 2007. – 259 б.

7. Kara, M., “Hikmet”, İslam Ansiklopedisi, C.17, 1998. – S. 518–519.

8. Карамоллаоғлу Т. (2014). Hoca Ahmed Yesevi ve Türk-İslam Tasavvufu. Ankara: DİB Yayınları.

9. Köprülü, F., Türk Edebіyatında İlk Mutasavvıflar. Ankara, 1991. – 7. Baskı. D.İ. Yay., 415 s.

10. Köprülü, F., Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara, 1993.

11. Güzel, A., Dinî-Tasavvufî Türk Edebiyatı, Akçağ Yay., Ankara.

12. Мырзахметұлы М. Қ.А.Ясауи ілімі және қазіргі заман. Түркістан: ХҚТУ баспасы, 2001

13. Ocak, A.Y., Türk Sufiliğine Bakışlar, İletişim Yayınları, İstanbul, 2002.

14. Муминов Ә. Иасауийа бастаулары//Иасауи тағылымы.(Ғылыми мақалалар мен жаңа деректер жинағы). -Түркістан:Мұра, 1996. 152 б.

15. Massіgnon L., Hallac-ı Mansur. Derleyen N. Öktem. Ant yay. İstanbul. 1994. – 110 s.Toğan Z.V., Yesevіlіğe DaіrYenі Malumat. “Fuat Köprülü Armağanı”. İstanbul. 1953.

16عفیفی، شمسالدین. *مناقبالعارفین*. تهران: انتشارات اطلاعات، ۱۹۸۳ .__

Жүктеулер

Жарияланды

2026-05-29

Журналдың саны

Бөлім

ЯСАУИТАНУ: ДІНТАНУ ЖӘНЕ ТЕОЛОГИЯ