АХМЕТ ЯСАУИ ХИКМЕТТЕРІ ТҰРҒЫСЫНАН 21-ҒАСЫРДАҒЫ ҚАЗАҚ ЭТНОМӘДЕНИ БІРТЕКТІЛІГІ МЕН ӘЛЕУМЕТТІК ТҰТАС ТЫҒЫ: ҚАЗІРГІ СЫН-ҚАТЕРЛЕР ЖӘНЕ ЯСАУИ МҰРАСЫ
Кілт сөздер:
Ахмет Ясауи, «Диуани хикмет», этномәдени бірегейлік, сопылық, төзімділік, ұлттық бірегейлік, жаһандану, идентификациялық саясаттар, цифрландыру, әлеуметтік поляризацияАңдатпа
Бұл баяндамада Қожа Ахмет Ясауидің хикметтерінің жаһандану, жедел модернизация және идентификациялық саясаттардың қысымы жағдайындағы XXI ғасырдағы қазақ қоғамында этномәдени бірегейлікті сақтау мен қоғамдық тұтастықты нығайтудағы стратегиялық рөлі талданады. Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін тіл мен мәдени мұраны сақтау, әртүрлі этникалық топтар арасындағы үйлесімділікті қамтамасыз ету, әлеуметтік-экономикалық теңсіздіктерді жою және жаһандық ықпалдар жағдайында ұлттық бірегейлікті нығайту сияқты көпқырлы сын-қатерлермен бетпе-бет келуде. Баяндамада Ясауидің төзімділік, әділет, бірлік, рухани тереңдік және адам сүйіспеншілігі секілді әмбебап хикметтерінің қазақ мәдениетінің негізгі тетіктерін нәрлендіріп, ұлттық бірегейліктің тұрақтылығын қамтамасыз етуде әрі қоғамдық келісімді күшейтуде қазіргі заманға сай бағдар ұсынатыны қарастырылады. Сонымен қатар, цифрландыру алып келген жаңа идентификация формалары мен жастар құндылықтарының өзгеруі аясында Ясауи ілімдерінің қайта пайымдалу әлеуеті талқыланып, XXI ғасырдағы қазақ қоғамында кездесетін бірегейліктің әлсіреуі, әлеуметтік поляризация және мәдени жаттану сияқты мәселелерге практикалық шешімдер ізделеді. Баяндамада Ясауи ілімдерінің тек мәдени мұра ғана емес, сонымен бірге XXI ғасырдағы қазақ қоғамының бірегейлік пен тұтастық мәселелеріне қатысты стратегиялық аналитикалық және моральдық негіз ұсынатыны дәлелденеді.
Әдебиеттер тізімі
1. Abazov, R. (2007). Culture and Customs of Kazakhstan. Greenwood Press.
2. Armstrong, K. (2000). Islam: A Short History. Modern Library.
3. Aydın, M. (2015). Uluslararası İlişkilerde Kimlik ve Kültür. Nobel Yayınları.
4. Başgöz, İ. (1992). Türk Kimliği ve Kültürü. Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Yayınları.
5. Beisembayev, K. (2003). Kazakhstan: Society, Culture, and Nation. Central Asian Research Forum.
6. Bennett, A. (2001). Cultures of Popular Music. Open University Press.
7. Bhabha, H. K. (1994). The Location of Culture. Routledge.
8. Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In J. Richardson (Ed.), Handbook of Theory and Research for the Sociology
of Education (s. 241-258). Greenwood Press.
9. boyd, d. (2014). It’s Complicated: The Social Lives of Networked Teens. Yale University Press.
10. Brubaker, R. (2004). Ethnicity without groups. Archives européennes de sociologie, 45(2), 163-189.
11. Castells, M. (2000). The Rise of the Network Society. Blackwell Publishers.
12. Cornell, S. E. (2002). Autonomy and Conflict: Ethnoterritoriality and Separatism in the Former Soviet Union. Cornell
University Press.
13. Cummings, N. (2005). Kazakh and казак: The Question of National Identity. Central Asian Survey, 24(4), 459-478.
14. Ercilasun, A. B. (2004). Türk Dünyası Üzerine İncelemeler. Akçağ Yayınları.
15. Ergun, N. (2005). Ahmed-i Yesevi Hayatı, Eserleri, Tesirleri. Türk Kültürü Araştırma Enstitüsü Yayınları.
16. Etzioni, A. (1996). The New Golden Rule: Community and Morality in a Democratic Society. Basic Books.
17. Fairbrother, G. P. (2010). Globalization and Culture. Blackwell Publishing.
18. Fukuyama, F. (1995). Trust: The Social Virtues and the Creation of Prosperity. Free Press.
19. Hall, S. (1996). Who needs ‘identity’?. In S. Hall & P. Du Gay (Eds.), Questions of Cultural Identity (s. 1-17). Sage
Publications.
20. Hudaiberdiev, P. (2001). Hazrat Sultan: Life and Legend. UNESCO Publishing.
21. Huntington, S. P. (1996). The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order. Simon & Schuster.
22. Jenkins, H. (2006). Convergence Culture: Where Old and New Media Collide. New York University Press.
23. Karabaşoğlu, H. (2010). Hoca Ahmed Yesevi ve Yesevilik. Nesil Yayınları. (Örnek Kaynak - Farklı yayınevleri
incelenmeli)
24. Köprülü, F. (1966). Türk Edebiyatı Tarihi. Ötüken Neşriyat.
25. Kudaybergenova, A. (2011). Legal Culture and Legal Reform in Post-Soviet Central Asia. Routledge.
26. Laruelle, M. (Ed.). (2018). Kazakhstan in the 2010s. Ibidem-Verlag.
27. Modood, T. (2007). Multiculturalism: A Civic Idea. Polity Press.
28. Nalçacı, H. (2018). Tasavvuf Düşüncesinde Temel Kavramlar. İnsan Yayınları.
29. Olcott, M. B. (1995). The Kazakhs (2nd ed.). Hoover Institution Press.
30. Parekh, B. (2000). Rethinking Multiculturalism: Cultural Diversity and Political Theory. Macmillan.
31. Priestland, D. (2016). Red Flag: A History of Communism. Grove Press.
32. Robertson, R. (1992). Globalization: Social Theory and Global Culture. Sage Publications.
33. Said, E. W. (1978). Orientalism. Pantheon Books.
34. Schimmel, A. M. (1975). Mystical Dimensions of Islam. University of North Carolina Press.
35. Tilly, C. (1990). Coercion, Capital, and European States, AD 990-1990. Blackwell.
36. Turkle, S. (1995). Life on the Screen: Identity in the Age of the Internet. Simon & Schuster.
37. UNDP. (2019). Kazakhstan: Human Development Report 2019. United Nations Development Programme.
38. Yazıcı, N. (2008). İslam Ahlak Düşüncesi. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları.
39. Yesevi, A. (Tarihsiz). Divan-ı Hikmet. Ahmet Yesevi Vakfı Yayınları. (Örnek Kaynak - Farklı yayın ve çeviriler
incelenmeli. Kullandığınız baskıyı belirtin).
40. Yılmaz, H. (2012). Yesevilik ve Türk Kimliği. Türk Yurdu, 32(296), 45-56.
41. World Bank. (2020). Kazakhstan Systematic Country Diagnostic. World Bank Publications
Жүктеулер
Жарияланды
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 "Ясауи зерттеулері" ғылыми журналы
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.
